فەرهەنگۆک

(ڕوون نییە)
ئەم وشەیە لە گۆرانیەکەدا ڕوون نییە چی دەڵێ، ئەگەر ئێوە دەیزانن تکایە لە کۆمێنت بینووسن.
⋆پێڵاوە سوورەکان
The Red Shoes / 1948
accountant
accountant ژمێریار
accuse
accuse تاوانبار کردن
Almighty
Almighty: گەورە و مەزن
announcement
announcement ڕاگەیاندن
bend
bend

چەمانەوە، چەماندنەوە

bit
bit

کەم، نەخت

borrow
borrow قەرز کردن
breath
breath هەناسە
brook
brook ڕووبارێکی بچووک، جۆگە
business
business پیشە، کاروکاسبی، بازرگانی
bustle
bustle هات و چوو کردن بە شپرزەیی و سەرلێشێواوی سەرقاڵی و شپرزەیی
cheat
cheat

فێڵ کردن، درۆ دان و پێشێل کردنی یاسا بە مەبەستی سوود وەرگرتن لە شتێک.

cinematography
cinematography وێنەگرتنی سینەمایی
collapse
collapse

کەوتن، داکەوتن، داڕمان، بوورانەوە

conduct
conduct

بەڕێوە بردن، ڕێنوێنی کردنی کەسێک لە شوێن یان گەشتێکدا کردار، ڕەوشت، هەڵسوکەوت

confidence
confidence متمانە، متمانە بە خۆ
conflict
conflict شەڕ، پێکدادان، کێشە، ململانێ
confront
confront ڕووبەڕوو بوونەوە، بەرەنگار بوونەوە
contest
Contest کێبەرکێ
continue
continue بەردەوام بوون، درێژە پێ دان
cooperation
cooperation

هاوکاری کردن، هاریکاری کردن

cornmeal porridge
cornmeal porridge جۆرێک چێشتە بە دانەوێڵە درووس دەکرێ
crisis
crisis قەیران
decision
decision

بڕیار

decision
decision

بڕیار

decrease
decrease

کەم کردنەوە

dice
dice

بەردەزار، زاری تاوڵە

distant
distant

دوور جیاواز لە شتێکی دیکە ڕووخۆش نەبوون، ناحەز بوون، سارد بوون لە گەڵ کەسێکدا

emancipate
emancipate: ڕزگار کردن
emotion
emotion هەست
exact
exact /ئاوەڵناو/ exactly /ئاوەڵکار/ ڕێک، ڕاست، تەواو
favor
favor

یارمەتی

foreign
foreign

بیانی، بێگانە

forest
forest دارستان، جەنگەڵ، لێڕەوار
fraud
fraud فێڵ کردن، خەڵەتاندن
gloom
gloom بێهیوا کەوتن، پەژارە داگرتن تاریکی، دڵتەنگی
government yard in Trenchtown

ئاماژەیە بە پرۆژەیەکی شارۆچکەی حکومەتی لە جامایکا کە مارلی لە کۆتایی ساڵانی ١٩٥٠ لەوێ دەژیا.

hedgerow
hedgerow بێشەڵانی کەناری زەوین یان ڕێگایەک
hero
hero پاڵەوان
informal
informal

نافەرمی

injury
injury برین
lack
lack

نەبوون، کەم بوونی شتێک، بێوەری بوون

lost
lose ون کردن
May ‌Queen

May ‌Queen

بەکەسکردنێکە بۆ ڕۆژی پشووی سەرەتای مانگی جۆزەردان. 'مەی کوین' جێژنێکی کۆنی بەهارانە کە لە زۆربەی کەلتوورەکانی وڵاتانی نیوەگۆیی باکوور دا بەڕێوە دەچێ. خەڵک لەم جێژنەدا سەما دەکەن و گۆرانی دەڵێن. دەسپێکی جێژنەکە بە هاتنی کچێک بە جلی سپیەوە کە هێمای خاوێنییە دەس پێ دەکات.

mean⋆
mean نامیهرەبان، بێڕەحم، بێبەزەیی
misgiving
misgiving گومان و دڵەڕاوکێ
moment
moment سات
narrative
narrative چیرۆک
No, woman, no cry⋆

ئەم دێڕە لە سەرەتا دا No, woman, nuh cry بووە. nuh لە زمانی جامایکای دا بە مانای don'tە. nuh cry واتە مەگری.

odor
odor بۆن
persist
persist

پێداگری کردن. بەردەوام بوون لە سەر شتێک.

pirates
pirate

 چەتە، جەردە، کەسانێ کە لە زەریادا هێرش دەبەنە سەر کەشتیەکان و تاڵانیان دەکەن

pleasant
pleasant خۆش
principle
principle

ڕێسا، ڕێباز، بیر و بڕوا

promote
promote بەرز کردنەوە (بۆ پێگەیەکی بەرزتر)
regret
regret

پەشیوان بوونەوە

relationship
relationship

پێوەندی

repair
repair چاک کردنەوە
resemble
resemble

شێوەی کەسێک/شتێک دان.

resign
resign واز هێنان لە ئیش
resistant
resistant بەرخوەدێر، بەرگر
rule
rule

یاسا، ڕێباز، دەستوور

seriously
serious خراپ یان مەترسیدار گرینگ زۆر [نافەرمی] seriously بە تەواوی، بە ڕاستی، بە زۆری
severely
severely

بە توندی

shirt
shirt کراس
sigh
sigh ئاخ هەڵکێشان
significant

Significant

بەرچاو
situation
situation

دۆخ، بارودۆخ

slipping away
slip away بەجێ هێشتن بە ئەسپایەوە تێپەڕبوونی کات
solution
solution

چارە، ڕێگەچارە

solve
solve

چارەسەر کردن

spell
spell

پیت کردن، نووسین یان وتنی یەک لە دوای یەکی پیتەکانی وشەیەک

stick
stick

دار، چێو

چەسپاندن جێگیر بوون ڕاوەستان لە سەر شتێ، خۆڕاگرتن

stolen
steal دزین، دزی کردن
strangle
strangle خنکاندن
struggle
struggle

دەمەقڕە کێشمەکێش

stumble
stumble پا هەڵکەوتن لە شتێک
that is that
that is that

هەر ئەوەسە، کارێکی پێ ناکرێ و ناگۆڕدرێ

toy
toy لیستۆک، کەلوپەلی یاری منداڵان
trousers
trousers پانتۆڵ
utter
utter تەواو، هەموو
warehouse
warehouse

عەمبار، بینایەک کە شت و مەکی تێدا کۆ دەکەنەوە

whisper
whisper چرپە، چرپاندن
wish
wish بە هیوا بوون، خۆزگە خواستن
worship
worship ستایش کردن، پەرەستن
ypocrites
hypocrite ڕیاکار، دووڕوو
ئاخینا

ئاخین: ئاخاندن، نالین، ئاهین، ئۆخین، ئۆفین. ئاخ و ئۆخ کردن.

ئاراراتم⋆
ئارارات یان ئاگری: بەرزترین چیای کوردستانە
ئارگۆ
Argo
ئالکێ☆
ئالک / ئالەک: گوپ، کوڵم
ئاوری⋆
ئاور: ئاگر
ئاوەستێ

ئاوەستێ: قۆچکە

ئاوێستن: هەڵبەستن

ئنترسۆبژێکتیڤ
ئنترسۆبژێکتیڤ: پەیوەندی دەروونی هاوبەشی نێوان تاکەکان/سۆبژێکتەکان
ئەگریجە
ئەگریجە: بسک، کەزی مووی سەری ژن لە سەر ڕوومەتی
ئەمێستێ

ئەمێستێ: ئەمێستا، ئێستا، ئیسە Niha

ئەندریا بۆچێلی
Andrea Bocelli گۆرانینووس و گۆرانیبێژێکی ئۆپەرای ئیتاڵییە
ئەنگوت
ئەنگوت: هەڵات
ئۆتۆکرات
ئۆتۆکرات: دیکتاتۆر، کەسێ کە دەیەوێ هەمووان فەرمانەکانی جێبەجێ بکەن و فکر و هەستی کەسیش بۆی گرینگ نیە
ئۆسکار وایڵد
Oscar Wilde (1854-1900)

شاعیرێکی ئیرلەندی

ئۆسیپ ماندێلستام
Osip Mandelstam (1891-1938)

شاعیرێکی ڕووسی

ئیان تامسۆن
Ian Thomson
ئێرنست هێمینگوەی
Ernest Hemingway
ئێسخیلۆس

ئێسخیلۆس تراژیدینووسێکی یۆنانی کۆنە کە وەکوو باوکی تراژیدیا دەناسرێت. ئێسخیلۆس و سۆفۆکلێس و یوریپیدیس سێ شانۆنامەنووسی ئەو سەدەمەن کە هەندێ لە بەرهەمەکانیان تا ئێستا ماوەتەوە.

ئێشکچی

ئێشک: کێشک، ئاگاداری و بە دیاری شتێکەوە بوون

ئێشکچی: کەسێک کە بە دیاری شتێکەوە بێت و ئاگاداری لێوە بکات

بالینگان
بالینگان:  سەرین
باهی☆
باهی: بە شەهوەت، بە ئارەزوو، هەوەس
بایرۆن
Lord Byron (1788-1824)

لۆرد بایرۆن: شاعیر و سیاسەتوانی ئنگلیزی.

بخەملینە
خەملاندن: ڕەنگین کردن، جوان کردن، ڕازاندنەوە
بڵندان⋆
بڵند: بەرز بڵندان: بەرزایی
بمەشە
مەشین: کەوتنە ڕێ، بە ڕێوە چوون، ڕۆیشتن
بە سۆیە ئازارەکەم
سۆ: ئێش و ئازاری گران
بەرداشا
بەرداش: هارە، بەردێکی گردە کە کونێکی تێدایەو دانەوێڵەی پێ دەهاڕن
بەڕەزا
بەڕەزا: گیایەکی کێوی بەهارانە، وەکوو تەڕەتیزە_یە. چەشنە باشەکەشی ئەوەیە کە لە بن بەردەکاندا شین دەبێت.
بەژنە⋆

بەژن: باڵا، بەژن و باڵا، قامەت

بەیاتی
بەیات: چەشنێک مەقامە لە نێو مۆسیقای ڕۆژهەڵاتیدا
بەیداخ
بەیداخ: ئاڵا
بواچم
بواچم: بڵێم
بۆپڕووز
بۆپڕووز: بۆکڕووز، بۆنی خوری و مووی سووتاو. بۆنی پلاستیکی سووتاو.
بۆری☆
بۆری: ڕابورد، تێپەڕی
بیاتریس پۆرتیناری
Beatrice Portinari

خۆشەویستی دانتی، کە دەبێ بە یەکێ لە پێشەنگەکانی دانتی لە بەشی کۆتایی کۆمیدیا دا.

بیردۆز
بیردۆز: تیۆری
بێباک
بێباک: بێخەیاڵ، بێخەم
بێرنارد هەرمان
Bernard Hermann ئاوازدانەرێکی ئەمریکی بوو کە زۆرتر بە هۆی ئاوازدانەریەکانی بۆ فلیمەکان ناسرابوو.
بێریا

بێری کرن: بیر کردن، تاسە کردن، غەریبی کردن

بێریڤان
بێریڤان: کەسێک کە دەچێتە بێری بۆ مەڕ دۆشین بێری: بێرگ، شوێنێکی تایبەتە بۆ مەڕ دۆشین
بێرییا
بێری: بیر، تاسە
بێگانە ٣
Alien 3 / 1992
بێهنا
بێهن: بۆن
پارتیزان
پارتیزان: پێشمەرگە، گەریلا
پاشڕوان
پاشڕوان: گێڕانەوەی ڕووداوێکی ڕابردوو، فلاش بەک
پرسەخانە
پرسەخانە: شوێنی پرسە و خەم  
پرۆگرامە دوازدە هەنگاوییەکاندا

ئەو ڕێکخراوانەی کە ئەندامان خۆبەخشانە بۆ چارەسەری کێشە تاکەکەسییەکانیان لە ڕێگای هاوبەشکردنی ئەزموون و هەستەکانیانەوە بەشدار دەبن وەکوو بە مەبەستی چارەسەری ئالوودە بوون بە مادە هۆشبەرەکان، خواردنەوە، یان پاڵەپەستۆ و کێشە دەروونییەکان و هتد

پریمۆ لیڤای
Primo Levi (1919-1987)

کیمیاگەرێکی ئیتاڵی

پشکووتە
پشکووتن: دەمدانەوەی خونچەی گوڵ
پلیشاوە
پلیشاندنەوە: پان کردنەوە. پلیشاوە: شتێک کە پان کرابێتەوە.
پەلک و گەڵای
پەلک: لقی درەخت
پەڵەی⋆

پەڵە:

  • بارانێکی تێکڕاییە لە ناوەڕاستی پایزدا دەبارێ و دەغودان و گیای پێ دەڕوێ
  • پارچەیەک هەور، خوێن یان هەندێ شتی دیکە؛ پەڵە هەور، پەڵەیەک خوێن
 
پەنجەرەی پشتەوە⋆
Rear Window / 1954
پەیامبەر
نووسەر: جوبران خەلیل جوبران وەرگێڕان: توانا ئەمین
پۆر☆
پۆر: قژ، پرچ
پۆڕ⋆
پۆڕ: باڵندەیەکی بۆرە کە لە کەو پچووکترە
پی⋆
Pi / 1998
پێ رە
پێ رە: ڤێ رە، لەگەڵ، لەتەک
پێرسپەکتیڤی ئاسمانی

شێوازێک لە شێوەکاریدا بۆ پیشاندانی تشتەکان لە مەودایەکی دوورەوە، بە چەشنێک کە وردەکاریەکان کاڵ دەبنەوە و ڕەنگەکانیشیان شینتر دەبنەوە.

Aerial Perspective
پێژنا
پێژن: دەنگی پێ
پێش ڕافائیلیەکان
‍Pre-Raphaelite Brotherhood

برایەتی پێش ڕافائیلیەکان، گرووپێک بوون پێکهاتوو لە شێوەکار و شاعیر و ڕخنەگرە ئنگلیزیەکان کە لە ساڵی 1848 دا ڕێک خرا.

پێشەنگ
پێشەنگ: پێشڕەو، ڕێنیشاندەر
تاڤگە

تاڤگە: سوولاڤ، ئاوشار، ئاوێک کە لە شوێنێکی بەرزەوە بە خوڕ دێتە خوارەوە

تاڤێ
تاڤ: تاو، هەتاو، ڕۆژ
تاقانە کچ
Only Daughter
تاکبێژی
Soliloquie
تاکبێژیی
تاکبێژیی: مۆنۆلۆگ
تالیعیشی
تالیع: بەخت، چارەنووس
ترووسکە
ترووسکە: ترووسکایی، ڕووناکیێکی کەم، برق، بریقە، ڕۆناهی
تە چ ب سۆزا مە کر

سۆز: بەڵێن، عەهد

تەرە و بێ ناونیشانم
تەرە: تاراو، ئاوارە
تەڤ
تەڤ: گشت،گش، هەموو، هەمی
تەوالان
تەوال: باڵندە، سەوال: ئاژەڵی ماڵی وەکوو مریشک، پەز و بزن
تو تونە بوو
تو تونە بوو: تۆ نەبووی
توجاران
توجاران: قەت، هیچکات
تووسکانی
Tuscany

ناوچەیەکە لە ئیتاڵیای ناوەندی کە پایتەختە ناوەندیەکەی دەبێت بە فلۆرەنسا.

تۆری☆
تۆری: چەقەڵ *(بە مەجازی) واتای کەسێکی فێڵباز و مەکرباز دەدات.
تیورین⋆
Turin

شارێکە لە ئیتالیای باکوور.

تێرسا ڕیما
Terza rima

وەرگێڕانی ڕاستەوخۆی تێرسا ڕیما لە زمانی ئیتاڵی دەبێت بە کێشی سێهەم. تێرسا ڕیما چامەیەکی سێ دێڕییە کە پارچەکانی بە کێشێک بە شێوازی ABA BCB CDC DED زنجیر دەبنە یەکەوە. ئەم شێوازە شیعرییە یەکەم جار دانتی ئەلیگیێری بە کاری هێناوە.

تێنیسۆن
Alfred, Lord Tennyson (1809-1892)

شاعیرێکی بریتانی.

جاهێڵ
جاهێڵ: هەرزەکار، لاو
جەحەندەم

جەحەندەم: جەحانم، دۆزەخ، دووژە، دووژ

جووڵەی زیندوو
جووڵەی زیندوو (Live Action) چەشنێکی وێنەگرتنی سینەماییە کە بە جێگەی ئەنیمەیشن لە وێنەگری کەڵک دەگرێت. لە جووڵەی زیندوو یان ڵایڤ ئاکشندا مرۆڤ یان ئاژەڵی ڕاستەقینە پیشان دەدرێن نەک بووکەڵە یان نیگارێک کە بە دەست یان کۆمپووتەر نیگار کرابێت.
جۆڤانی بۆکاچۆ
Giovanni Boccaccio

نووسەری کتێبی دیکامێرۆن و یەکەم ژیاننامەنووسی دانتی.

جی. ئای. جەین
G. I Jane / 1997
جیم یوولز
Jim Uhls فیلمنانەمنووسێکی ئەمەریکییە کە بۆ نووسینی فیلمنامەی یانەی شەڕ ناسراوە.
جێری لوئیس
Jerry Lewis ئەکتەر، گۆرانیبێژ، سینەماکار، کۆمیدیان و خێرخوازێکی ئەمەریکیە.
چاخا
چاخ: دەم، کات، وەخت
چایکۆڤسکی
پیۆتەر ئیلیچ چایکۆڤسکی ئاوازدانەرێکی بەناوبانگی ڕووسی سەردەمی ڕۆمانتیکە
چەو⋆
چەو: وردە بەرد و زیخ و لم
چەواشە
چەواشە: سەرلێشێواو
چەوت

چەوت: لار، گێڕ، چەماوە هەڵە، بێڕەوشت و بەدخو

چووک پۆلێنیک
Chuk Palahniuk ڕۆماننووس و ڕۆژنامەنووسێکی سەربەخۆی ئەمەریکییە
چیت⋆
چیت: جۆرێک پارچەیە بۆ دووراندنی جلی ژنانە بە کار دەبرێ
چیتی مۆرە
چیت: جۆرێک پارچەیە بۆ دووراندنی جلی ژنانە بە کار دەبرێ مۆر: ڕەنگی ئەرخەوانی
حەوت⋆
Seven / 1995
خاتر خوەستن
خاتر خوەستن: ماڵئاوایی کردن، خواحافیزی کردن، خواحافیزی خواستن
خاکەلێوە

خاکەلێوە: یەکەم مانگی بەهار،

کۆتایی زستان و دەستپێکی بەهار کە لەوڕ سەردەرتێرێ و ئاژەڵەکان لە دەم بردنیانا بۆ گژوکیاکان، لێویان خوڵاوی ئەوێ

خرخاڵ
خرخاڵ: بازن
خەدارە
خەدار: زەحمەت، دژوار برینێن خەدار: برینێک کە بە ئاسانی ساڕێژ نابێ  
خەمشە⋆

خەمشە: ڤاژینا، زێ، نێوان منداڵدان و ئەندامی سێکسی ژن

خوازەییانەوە
خوازە یان میتافۆر: وشە یان دەربڕینێکە کە لە مانای ڕاستەوخۆیدا ئاماژە بە شتێک دەکات بەڵام بۆ مەبەستی ئاماژە دان بە شتێکی دیکە و مانایەکی دیکە بە کار دەچێت
خۆرخێ لویس بۆرخێس
Jorge Luis Borges

کورتەچیرۆک نووسی ئەرجەنتینی.

خۆڵەکووی
خۆڵەکوو: خۆڵەکەوە، خۆڵەمێش، ژیلەمۆ
خێزەڵان
خێزەڵ: لێڕ، دار، دەوەن خێزەڵان: لێڕەوار، دارستان، بێشەڵان
دابی⋆
داب: نەریت، داب و نەریت، ڕێباز، کەلتوور
دالیدا
Dalida

گۆرانیبێژ و ئەکتەرێکی فرەنسی بوو کە لە میسر و لە دایک و باوکێکی ئیتاڵی لە دایک بوو. لە ۱۹۵۴ ئەبێ بە شاجوانی میسر و لە ۱۹۵۶ دەس دەکات بە گۆرانی خوێندن و لە ماوەی ۳۱ ساڵ ئیشی گۆرانیبێژی دا، ۱۷۰ ملیۆن ئەلبۆم و تەک تراک دەفرۆشێت. لە ۱۹۸۷ و لە تەمەنی ۵۴ ساڵی دا بە خۆکوژی کۆتایی بە ژیانی دێنێ.

دبێ⋆
دبێ: دبێژە، دەلێ، ئەیژێ
دژەلووتکە

لە گێڕانەوەدا لووتکە / climax ئەو خاڵە هەرە گرینگەیە کە ململانێ و پێکدادانەکەی نێو چیرۆکەکە دەگات بە بەرزترین ئاست. ساتێکی زۆر گرینگ و خاڵێکی وەرچەرخانە لە دۆخی بەرز بوونەوەی ڕووداوەکانەوە بۆ دابەزینی ڕووداوەکان.

دژەلووتکە / anticlimax : دۆخ یان شتێک کە لووتکەی چیرۆکێک تێک بدات و لە ئاستی ورووژێنەریەکەی کەم بکاتەوە.

دسنجرم
سنجرین: گەرم بوون، گەش بوون، گەشانەوە
دشەوتینە
شەوتاندن: سووتاندن، ئاگر تێ بەردان
دفنم⋆
دفن: لووت
دن⋆
دن: دی، دیکە، تر، دیتر
ده‌رد و کولێن
کول / کوڵ: ئازار، ئێش دەرد و کول / دەرد و کوڵ
دهەلم
هەلین: تاویانەوە، توانەوە
دە ڕابن هەڤال
ڕابوون: هەستان، وریا بوونەوە، وشیار بوونەوە، لە خەو هەستان
دەبانی کوشتەری
دەبان: خنجەر، قەمە، ساتووری تێژ کوشتەرا: ڕەندە دەبانی کوشتەری: ڕەندەیەک کە داری پێ ساف و لووس دەکرێ
دەرکت⋆

دەرک: دەرگا دەرکەوان: دەرگاوان

دەریاچەی قاز⋆
Swan Lake یەکێ لە بەناوبانگترین سەمای بالەکان، بەرهەمی چایکۆڤسکی
دەکوشم⋆

کوشین: گووشین، گووشان، گوڤاشتن

دەوار
دەوار: ڕەشماڵ، چادر
دەورەدان⋆
Detour فلیمێکی نواری ساڵی ١٩٤٥ بە دەرهێنەری ئێدگار ئالمێر
دەیڤید لینچ
David Lynch
دورووتی ئێڵ سایەرز
Dorothy L. Sayers (1893-1957)

نووسەر و شاعیر و وەرگێڕی ئنگلیزی.

دوھ
دوھ: دوێکە، دوێنێ
دووبەر
دووبەر: پەڕۆیەک دوو بەری هەبێت، دوولۆ
دوودەری
دوودەری: دەرگا و پەنجەرەی دووتایی
دوێتە
دوێت: کەنیشک، کچ، کیژ
دۆزێ⋆
دۆز: داخواز، داوا، ئارمانج، ئامانج
دۆمی موور
Demi Moore ئەکتەر و بەرهەمهێنەرێکی ئەمەریکی
دیالێکتیک
دیالێکتیک: گفتوگۆیەک لە نێوان چەن کەس بە بۆچوونی جیاوازەوە سەبارەت بە بابەتێک، بەڵام بە جۆرێک کە ئامانجیان گەیشتن بە ڕاستیەک بێت لە ڕێگای باس و مشتومڕێکی ژیرانەو مەنتیقیەوە.  
دیسا⋆
دیسا: دیسان، سەرلەنوێ، دووبارە  
دیلانێ
دیلان:  گۆڤەند، ئاهەنگ، شایی، زەماوەند
دیمەنی⋆

Setting دیمەن، کات و شوێن

کات و شوێنی جوگرافیایی لە گێراندنەوەیەکدا؛ وێژەی داستانی یان ناداستانی. سێتینگ بەشێکی بنەمایی وێژەیە کە یارمەتیدەرە بۆ پێکهێنانی دەستپێک و بنەمای چیرۆکێک.

دین⋆
دین: شێت
دینۆ

دین: شێت دینۆ: وشەیەکە بۆ بانگ کردنی کەسێکی دین، وەکوو: شێتە

دێدەکەم⋆
دێدێ: دادە، خوشکی گەورە
رابە⋆
ڕابوون: هەستان، هەڵسان
رێوی
رێوی: گەڕڤان، گەشتڤان، گەشتیار، ڕێبوار، گەڕۆک
زمانی بازاڕی

زمانی بازاڕی: زمانێکی نافەرمی (وشە، دەستەوشە) کە لە نێو ئەندامانی کۆمەڵەیەکدا بە کار دەچێ. وشەگەلێک کە وەکوو وشەی ئستانداردی زمانێک ناینە ئەژمار و بە شێوەیەکی نافەرمی لە ئاخافتن دا بە کار دەچن.

زۆرانباز⋆
The Wrestler / 2008
زۆزان
زۆزان: کوێستان
ڕاستافاری
ڕاستافاری ئایینێکی ئیبراهیمیە کە لە ساڵەکانی ١٩٣٠دا لە جامایکا گەشەی کرد
ڕەگەڵم کەوە
ڕەگەڵ کەوتن: ڕەدوو کەوتن، دواکەوتنی ئافرەت بە شوێن پیاوی بێگانەدا ڕەدوو خستن: هەڵگرتنی ئافرەت و بردنی ڕەدووکەوتوو: ژنێک کە بە دووی پیاوێکی بێگانەدا کەوتبێ کە هەڵی گرتبێ
ڕەوەندان
ڕەوەند:  کۆچەر
ڕێزانێ⋆
ڕێزان: ڕێناس، ڕێباززان، ڕامیار
ڕێگەی⋆

ڕێگەی (Reggae): چەشنێک لە مۆسیقایە کە لە ساڵەکانی ١٩٦٠دا لە وڵاتی جامایکا پەیدا بوو

ڕێنێسانسی واڵا

سەردەمێکی مێژوویی کورتە کە لە ساڵانی ١٤٩٠ دەست پێ دەکات تا ١٥٢٧. ڕێنێسانسی واڵا سەردەمی ناوازەترین بەرهەمە هونەریەکانی وڵاتەکانی ئیتالیا بەتایبەت 'ڕۆم'ە. شێوەکارانی ئەم سەردەمە لە ژێر کاریگەری هونەری کلاسیکدا بوون و بەرهەمەکانیان هاوئاهەنگی و هارمۆنیان هەیە.

ڕێهەڤالێ
ڕێهەڤال: هەڤال، هاوڕێ، هاوڕێگە، هاوڕێباز
ژ بەندا مایینا تە
ژ بەندێ مان: ل هێڤییا مان، چاوەڕوان مان، چاوەڕوانی
ژ خەو شیار بووم

شیار بوون: هەڵسان، ڕابوون

ژ خەو شیار بووم: لە خەو هەڵسام

ژنە جەنگاوەرەکە
The Woman Warrior
ژیری دەستکرد

Artificial intelligence

لە زانستی کۆمپیوتەردا، ژیری دەستکرد یان ژیری مەکینەیی ئەو ژیریەیە کە لە مەکینەکاندا دەبینرێ، کە جیاوازە لەگەڵ ژیریی و زیرەکی سرووشتی مرۆڤ و ئاژەڵان.

ژیوار
ژیوار: ژیان، ژیانگە، ژینگە، سرووشت، هەقیقەت
سا ماڵئاوا
سا: ئیتر، ئیدی
سابات
سابات: کەپر
سپۆیل
سپۆیل: ئاشکرا کردنی چیرۆکی فلیم یان ڕۆمانێک
سپێدە
سپێدە: بەیانی، بەرەبەیان
ستەندئاپ کۆمیدی
Stand-up comedy چەشنێک کۆمیدیە کە کۆمیدیانەکە لە بەرانبەر بەردەنگەکانی دەوەستێ و ڕاستەوخۆ قسەیان بۆ دەکات.
ستێرکێن
ستێرک: هەسارە، ئەستێرە
سفووماتۆ

Sfumato

سفووماتۆ وشەیەکی ئیتالییە بە واتای 'نەرم، ناڕوون یان لێڵ'

سکێچ کۆمیدی
سکێچ کۆمیدی چەشنێک نمایشی کۆمیدییە کە لە کۆمەڵێک دیمەنی کورتی کۆمیدی بەرهەم دێت. هەر بەشێک یەک تا دە خولەکە و هەندێک کۆمیدییان و ئەکتەر دەوری تێدا دەگێڕن و هەر جار دەوری کەسایەتییەکیان هەیە. بابەتەکانی زۆرتر پێکەنیناوی و ڕخنەی کۆمەڵایەتیی و سیاسییە.
سنجانە⋆

سنجانە: جۆریک لەچکی ژنانەیە

سنجان یان سنجانە: ناوی چەشنێک ڕووەکی گوڵدارە

سەرئاوێز کەردەن
بەربوونەوە سەرئاوێز کەردەو زوڵف: بەربوونەوەی زوڵف
سەرچاوە⋆
The Fountain / 2007
سەرخەو دەشکێنم

سەرخەو شکاندن: نووستنێکی کورت بۆ شەکەتی دەر کردن

سەرێ⋆
سەرێ: سەردەمێ، ڕۆژگارێ
سەڵت⋆

سەڵت: تەنیا و بێکەس. کەسێکی بێژن.

سەڵتی: بێژنی، ژن نەهێنان بە سوێند خواردن

سەندرا سیسنەرۆس
Sandra Cisneros نووسەرێکی مەکزیکی-ئەمەریکی
سەوادە⋆
سەوادە: کەسێکی سەڵت و بێژن، کە بێ ماڵ و بێ تفاق بە پیادە لە سەفەردایە
سوریالی
surreal شتێکی سەیر و سەمەرەی خەیاڵی
سوێسکە

سوێسکە: مەلێکە وەکوو کەو بەڵام بچووکتر

سیپارە

سیپارە: سی جزمەی قورعان

سیپانم⋆

سیپان: یەکێک لە مەزنترین چیاکانی کوردستانە و لە پاڵ گۆلی 'وان' دایە.

ئەم چیایە ئەو شوێنەیە کە چیرۆکی سیابەند و خەجێ ڕوو دەدا و هەر دوو ئەویندارەکە لەوێ دەمرن.

سیستەمێکی بەکارخەری
Operating System سیستەمی بەکارخەری: کۆمەڵێک بەرنامەی بنەڕەتییە کە ئامێرێک دەخاتە کار.
سێوی☆
سێوی: هەتیو
شلکە
شلکە: گوڵمە گۆشت، پارچە گۆشتی پتەو
شەقامە کەلاوەنشینەکان
Mean Streets (1973)
شەنگ
شەنگ: جوان، قەشەنگ
شەو کەم بە ڕۆ⋆

ڕۆ یان مەبەست ڕۆژە یان ڕۆ بە مانای شین و ڕۆ ڕۆ.

شۆپا تە
شۆپ: شوێن پێ  
شۆڕش⋆
uprising
شۆڕەژن
شۆڕەژن: ژنی شۆخ و شەنگی جوان
شۆفێری تەکسی
Taxi Driver (1976)
شینەی⋆
شینە: شنە، شنەبا، شنەی بەهار
شێلی
Percy Bysshe Shelley (1792-1822)

پێرسی بیش شێلی: یەکێ لە شاعیرە گەورەکانی شیعری ڕۆمانتیزمی ئنگلیزی.

عەگید
عەگید: ئازا، نەترس، قەهرەمان، جوامێر، جامێر
عەوداڵ
عەوداڵ: عەبداڵ، عەواڵ، شێت و پەرێشان، ماڵ بەکۆڵ
غەوارە
غەوارە: بێگانە، نامۆ
غەیرەز
غەیرەز: بێجگە
فرانسوا ترووفۆ

François Truffaut دەرهێنەر، بەرهەمهێنەر، فیلمنامەنووس، ڕخنەگری فلیم و  ئەکتەرێکی فرەنسی بوو.

فلیمی نوار

فلیمی نوار

بە چەشنێک فلیم دەگوترێ کە هەستێکی چڕی ترس، نەگریسی یان شێتی تێدا بێت.

فۆکووسێکی تەنکەوە
Shallow focus فۆکووسی تەنک تەکنیکێکی سینەمایی و وێنەگرییە کە سەرنج دەخاتە سەر بەشێک لە دیمەنەکە و بەشەکانی دیکەی دیمەنەکە دەکەوێتە دەرەوەی ئەو سەرنجەوە، ئەم شێوازە بۆ زەق کردنەوەی بەشێک لە وێنەکە بە کار دەبرێ.
فیلمە بەدەکان
فیلمی بەد / Badfilm فیلمی بەد بە فیلمگەلێک دەگوترێ کە لە ڕوانگەی تەکنیکی یان هونەرییەوە لاوازن و لە ئاستێکی نزم دان بەڵام بەمەشەوە دیسان چێژبەخشن و دەتوانی سەیریان بکەیت. ئەم فیلمانە زۆربەی جار فیلمگەلێکی پلە دوون کە بە پارەیەکی کەمەوە درووست دەکرێن.  
فێست
فێست: فێس، کڵاوفێس، جۆرێک کڵاوە
ڤالا☆
ڤالا: بۆش، چۆڵ، بەتاڵ
ڤەبوو
ڤەبوون: کراوە بوون ڤەکرن: کردنەوە
ڤەرتیگۆ⋆
Vertigo / 1958
ڤەناگەرێ
ڤەگەڕین: گەڕانەوە
ڤەنسان فۆرد⋆

بۆب مارلی خۆی ئەم گۆرانیەی نووسی بەڵام مافی گۆرانیدانەرەکەی دا بە ڤەنسانت فۆرد، یەکێ لە هاووڕێکانی لە جامایکا کە کاتی خۆی لە ڕۆژانی هەژاری مارلی دا یارمەتی دابوو. مارلی بە گواستنەوەی مافی گۆرانیەکە بۆ نێوی هاوڕێکەی، یارمەتی هاوڕێکی کۆنی دەدا و بە شێوازی تایبەتی خۆی قەرەبووی چاکەی هاوڕێکەی دەکردەوە. پاشان مارلی زۆر جار ئەم کارەی دەکرد و نێوی هاوڕێ و ئەندامەکانی تیپی مۆسیقاکەی وەکوو ئاوازدانەر دەنووسی و مافی گۆرانیەکەی دەدا بە هاوڕێکانی.

ڤۆیەریزم

ڤۆیەریزم/voyeurism: حەزی سێکسی بۆ بە دزیەوە سەیر کردنی خەڵک لە کاتی خۆ ڕووت کردنەوە یان سێکس کردنیان یان ئاکارێکی تر کە پێوەندی بە شتێکی تاکەکەسیەوە بێت. زاراوەکە لە voir وشەیەکی فرەنسیەوە هاتووە کە واتای 'سەیر کردن' دەدات.

ڤینۆس

ڤینۆس: یان ئەستێرەی بەربەیان، دووەمین هەسارەی کۆمەڵەی خۆرە.

ئنگلیزی: Venus

قڕک
قڕک: قوڕگ
قەڵا⋆

قەڵای هەولێر تەپۆڵکەیەکی بازنەیی ڕووتەختە بە ڕووبەری ۱۰۲،۱۹۰ مەتری چوارگۆشە لە ناوەڕاستی شاری هەولێر کە لە کۆنەوە ناوەندی شاری هەولێر بووە. ئەم قەڵایە یەکێکە لە گرینگترین ۱۰۰ شوێنەواری مێژوویی جیهان. [ویکیپێدیا]

قەنارە
قەنارە: سێدارە
قوتابخانەی کۆتایی☆
قوتابخانەی کۆتایی تایبەت بە کچانی لاوە و سەرنج دەخاتە سەر فێر کردنی هەڵسووکەوتی کۆمەڵایەتی و ئامادە کرندی کچان بۆ هاوسەرگیری و ڕۆیشتنە نێو کۆمڵگاوە.
قیر⋆
قیر: قیرین، قێڕاندن، قیژاندن، گریان بە دەنگی بەرز
قیرینەک
قیرین: قێڕاندن، قیژاندن
کاریگەرییە تایبەتەکان
Special Effects
کاشکی⋆
کاشکی: کاشکا، شەڵا، خۆزگا
کاک⋆
کاک: کاکە، برای گەورە
کچانی جوان⋆
Beautiful Girls / 1996
کڵێشە
کڵێشە: دەربڕین، بیرۆکە یان شێوازێک لە بەرهەمێکی هونەریە کە لە ڕادەبەدەر دووبارە بووبێتەوە تا ئاستێک کە مانا و کاریگەریە بنەڕەتیەکەی دۆڕاندبێت،  تەنانەت وای پێ هاتبێ کە وەڕزکەر بووبێت کەچی لە مێژدا شتێکی نوێ و پڕمانا بووبێ.
کنجەکی
کنج: جل، جلوبەرگ
که‌زیزه‌رێ☆
کەزیزەر / کەزیزەڕ: کچ یان ژنێک کە کەزی/قژی بە ڕەنگی زەڕ/ئاڵتوونی بێت
کەربا
کەرب: ڕق، قین
کەڤرێ
کەڤر: بەرد، کوچک
کەمپی ئوشویز

کەمپێکی گەورە بۆ زیندانی کردن و کوشتنی خەڵک بە دەستی ئاڵمانیای نازی لە پۆلۆنیای داگیرکراودا.

کەنگی
کەنگی: کەنگێ، کەی، چ کات
کەیل

کەیل: ١. خەمبار، پڕ لە خەم و خەفەت

٢. سەرخوەش، سەرمەست

کودەری
کودەری: جۆرە قوماشێکە جل و کراسی لێ درووس دەکرێ
کورت ڤانێگێت
Kurt Vonnegut
کوڵم⋆
کوڵم: ڕوومەت، ڕوو، گوپ، هنارک
کوندی⋆
کوند: کوندەبەبوو، کوندەپەپوو، پەپوو
کوور⋆
کوور: قووڵ
کوێندەری
کوێندەری: خەڵکی کوێی
کۆڤان
کۆڤان: خەم، دەرد، کوڵ
کۆلارە⋆
کۆلارە: نێوی باڵندەیەکە لە بنەماڵەی هەڵۆیان
کۆلیلەم

کۆلیل: گریان و شیوەنی بەکوڵ

کۆمیدیای یەزدانی دانتی: گەشتێکی بێکۆتایی
Dante's Divine Comedy: A Journey Without End
کیتس⋆
John Keats (1795-1821)

جان کیتس: شاعیرێکی ڕۆمانتیزمی ئنگلیزی.

گازی دەرەنگ هات
گازی: هاوار، بانگ، تکا ل گازیێ هاتن/چوون: هاتن/چوون ئالیکاریا کەسێکی، بە هانای کەسێکەوە هاتن/چوون گازی دەرەنگ هات: ئالیکاری و یارمەتی درەنگ هات
گلارە
گلارە: بیلبیلەی چاو
گڵکۆ
گڵکۆ: گۆڕ
گەشکەم هاتەوە
گەشکە: حەیرانی، مەستی، هیستری، لە حاڵ چوون
گەورە⋆
گەور: گاور، کافر
گوارە
گوارە: گوهارک، جۆرە خشڵێکە ژنان دەیکەنە گوێیان
گوزەشت⋆
گوزەشت: تێپەڕی، تێپەڕ بوو
گوڵیلک
گوڵیلک: کولیلک گوڵی درەخت کە بەر لە گەڵاکردنی درەختەکە سەوز دەبێت و پاشان دەبێت بە بەر.
گووتنبێرگ

پرۆژەی گووتنبێرگ ئیشێکی خۆبەخشانەیە بۆ دیجیتاڵی کردنەوەی بەرهەمە کەلتووریەکان بە مەبەستی پەرە دان بە درووستکردن و بڵاو کردنەوەی زۆرتری کتێبە ئەلیکترۆنیەکان. لە ساڵی 1971 بە دەستی مایکل ئس هارت نووسەرێکی ئەمەریکی ڕێک خرا و کۆنترین کتێبخانەی ئەلیکترۆنیە.

گیتراشە

تارمایێکی نێو ئەفسانەکانی باکوری ئینگلیزە، جانەوەرێکی شێوەی شێر کە سەرێکی زەبەلاحی هەیە.

گیرووە
گیرووە: گیرۆدە، گرفتار
گێلگێلەداری
گێلگێلە: چەند مووروویێکە ژنان دەیدوورن بە سەروێن، شەدە یان کڵاوەکەیاندا و شۆڕ دەبیتەوە
گێلگێلەدارێ
گێلگێلە: چەند مووروویەکە ژنان دەیبەستنە کڵاوەکەیاندا و شۆڕ دەبێتەوە
ل با مە
ل با مە: لە لای من
لاڕەشە
لاڕەشە: گانگرین، بە هۆی نەگەیشتنی خوێن بە ئەندامەکان بە تایبەت دەست و پێ، گۆشتی ئەو شوێنە دادەڕزێت و ڕەش ئەبێتەوە و ناچار ئەبن کە بیبڕنەوە
لانک
لانک: بێشکە
لانەواز
لانەواز: بێ لانە، ماڵ بەکۆڵ
لە جلێکی سەرسامکەردا
Dressed to Kill
لەفێ
لەفە: بابۆڵە
لەهی
لەهی:لێسەر، لافاو
لیموزین
ئۆتۆمۆبیلێکی گرانبەها و دەوەڵەمەندانەیە کە لە ئۆتۆمۆبیلە ئاساییەکان شۆڕترە.
لیوە
لیوە: شێت
لێکت کردەوە
لێکردنەوە: لە یەک کردنەوە، کردنەوە، ڤەکرن
لێهی
لێهی: لەهی، لافاو
لێو ئاڵی
ئاڵ: سورێکی کەمڕەنگ
مارتن سکۆرسێزی
Martin Scorsese

ئەکتەر و دەرهێنەرێکی ئیتاڵی-ئەمەریکی_یە کە وەکوو یەکێک لە گرینگترین و کاریگەرترین سینەماکارەکانی مێژووی سینەما دەناسرێت.

ماش⋆
ماش: دانەوێڵەیەکی ڕەش و وردە
ماکسین هۆنگ کینگستۆن
Maxine Hong Kingston نووسەرێکی چینی-ئەمەریکی
مامۆستایانی مەزن

بەو شێوەکارە پسپۆڕانە دەگوترێ کە بەرلە ساڵانی ١٨٠٠ لە ئەورووپا ئیشیان کردووە.

مزگەوت
مزگەوت: مزگت، مزگەفت
مستانی
مستانی: شەڕەمشت، شەڕەمست
مشکی
مشکی: ڕەشتی، سەروێن
من ب ڕێ بکە
ب ڕێ کەتن: کەوتنە ڕێ، کەفتنە ڕێ من ب ڕێ بکە: من ڕوانە کە
میلۆدراما

میلۆدراما: بەرهەمێکی شانۆیی یان وێژەیی کە تێیدا گێڕانەوەی ڕووداوەکان کە زۆرجار هەژێنەرە و کاریگەری لە سەر هەستی بینەر دادەنێ، گرینگترە لە وردەکاری کەسایەتیەکان. میلۆدراما زۆرتر سەرنج دەخاتە سەر دیالۆگەکان کە زۆر هەژێنەر و بە سۆزن تاکوو کردارەکان.

نارازم
رازین: نڤین، نووستن، خەوتن نارازم: نانووم، ناخەوم، خەوم لێ ناکەوێ
نارینێ
نارین: نازەنین، زراڤ، ناسک، ناسکۆڵێ
ناس نەکر
ناس کرن: ناسین تە من ناس نەکر: نەمۆناسی، نەتناسیم
ناسۆر
ناسۆر: زامێک کە دێر خۆش بێتەوە، تراژیدی
ناشوێن
ناشوێن: یوتۆپیا، جیهانێکی خەیاڵی کە تێدا دەسەڵات، یاسا و دۆخی کۆمەڵگا بێخەوشە
ناگهێژن
گهێشتن: گەیشتن ناگهێژن: ناگەین
نشکا
نشک: نیسک
نموونەیی بوون⋆
ئایدیایی بوون
نموونەییخواز
نموونەییخواز: ئایدیالیست
نها⋆
نها: ئێستا، ئیسە
نەخویا
خویا: دیار نەخویا بوو: دیار نەبوو
نیسان⋆
نیسان: یەکەم مانگی بەهار لە ساڵی هەتاویدا، بانەمەڕ
نیو کاژێر پاش نیوەشەو
Zero Dark Thirty
نێری☆
نەرین: سەیر کردن، ڕوانین، تەماشا کردن
هەرتم
هەرتم: هەردەم، هەمیشە
هەستبزوێن⋆

Thriller

هەستبزوێن: شانۆنامە، کتێب یان فلیمێک کە چیرۆکێکی هەستبزوێنی هەبێت. فلیمی هەستبزوێن چەشنێکی بەربڵاوی فلیمە کە بینەر بورووژێنێت و تووشی سەرسام و دڵەڕاوکێ و چاوەڕوانی بکات.

هەڵەی تراژیدی

کەرەستەیەکی گێڕانەوەیە. هەڵە و کێشەیەکی کەسایەتیێک کە دەبێتە هۆی ڕووخانی پاڵەوانی بەرهەمێکی تراژیدی.

هەمبەری
هەمبەر: هەڤبەر، بەرامبەر، بەرانبەر
هەمبێز
هەمبێز: همێز، ئامێز، باوش
هەمووکەس⋆
everyman

هەمووکەس لە وێژە و شانۆدا کەسایەتیێکی ئاساییە کە خوێنەر بە ئاسانی لێ تێدەگات و ئەم کەسایەتیە زۆر جار دەکەوێتە نێو دۆخگەلێکی سەیر و سەمەرەوە.

هەمیسان
هەمیسان: هەمدیسان، دیسا، دیسان، دووبارە
هەو تێ
هەو: بەس، ئێدی نا هەو تێ: بەس تێ، ئیدی نایە
هەیاسە
هەیاسە: کەمەرەیەکی زێڕینە ژنان دەیبەستنە پشتیان
هوست
هوست: مل، گەردن، ئەستۆ، ستۆ
هۆزی⋆
هۆز: کۆم، خێڵ
هیچخوازی
هیچخوازی: بیردۆزێکی فەلسەفیە کە هەبوون بە بێمانا و بێکەڵک دەزانێ، و دەڵێ کە ژیان و مرۆڤەکان هیچ نرخ و بایەخێکیان نیە
هیوای مەرگ⋆
Death Wish / 1974
هێدی⋆

خالید حیسامی ناسراو بە هێدی لەدایکبووی ساڵی ۱۹۲۷ لە گوندی شێخاڵی سەر بە شاری بۆکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە.

هێسر
هێسر: ئێستر، ئەسرین، رۆندک، فرمێسک
هێڤییا
هێڤی: ئاوات، هیوا
هێلام☆
هێلان: بە جێ هێڵان، بە جێ هێشتن
هێنری بۆید
Henry Boyd

وەرگێڕێکی ئێرلەندی

وای لە کوێ

وای: های (هەبوون) وای لە کوێ: های لە کوێ، لە کوێی

ورشەیان
ورشە: بریسکە، بریقە
وندا
وندا: ون
وەش ئامای
وەش ئامای: خۆش هاتی
وێنەیەکی نزیک
Close Up وێنەی نزیک لە سینەما و وێنەگریدا بە شێوازێکی وێنە چرکاندن دەگوترێ کە کەسێک یان شتێک بخاتە نێو چوارچێوەیەکی تەسکەوە.
یابۆ
یابۆ: بابۆ، باڤۆ، بابە، باوکە
یادێ
یادێ: دایە، دایکە
یاری⋆
The Game / 1977
یانە⋆
یانە: خانی، خانوو، ماڵ